Thước đo thổi phạt của mùa mới NBA đã đổi, và Boston Celtics dường như đã chuẩn bị từ sớm.
Trước khi mùa 2026-2027 bắt đầu, Ủy ban thi đấu NBA khoanh bốn hướng thổi phạt trọng điểm: cầu thủ tấn công dùng tay không cầm bóng để đẩy người, động tác đẩy người của cầu thủ chắn, tiếp xúc tay với cầu thủ tấn công không bóng, và cản đường đột phá thẳng. Mấy trọng điểm này có nghĩa tự do di chuyển bên tấn công sẽ được nới thêm. Trong trại huấn luyện, Celtics đã lộ dấu hiệu thích ứng với thay đổi này. Ngày mai tại Cleveland, hệ thống tấn công ấy sẽ lần đầu chịu kiểm chứng thực chiến.
Phòng ngự mới là biến số thật
Nơi thực sự có thể xuất hiện khác biệt lối chơi là hàng phòng ngự. Thứ Hai, Joe Mazzulla nhắc rằng vài mùa gần đây đội đặt trọng tâm vào rebound tấn công và gây sức ép tuyến sau. Đó đều là những cách giành quyền bóng trong chi tiết. Ông thừa nhận, ban huấn luyện phải đợi mùa chính đá đủ 10 đến 15 trận rồi mới thực sự hiểu rõ chỉnh sửa nào có hiệu quả, chỉnh sửa nào có thể dựa lâu dài. Nhưng xét việc bổ sung đội hình kỳ nghỉ, bài trong tay Mazzulla rõ ràng nhiều hơn, nhất là ở khâu phòng ngự.
Rebound tấn công của Mitchell Robinson từ lâu đã là thương hiệu của anh. Nhưng việc trung bình mỗi trận có thêm 4,2 hiệp bóng tấn công không phải lý do Boston dùng ba năm 47,4 triệu đô la ký anh mùa hè này. Nick Land của blog Celtics chỉ ra, phòng ngự mới là then chốt:
Robinson là một cầu thủ phòng ngự có sức ảnh hưởng cực mạnh. Khi không bịt bóng dưới rổ, anh trực tiếp quấy rối cú ném của đối phương, buộc họ vội chia bóng ra ngoài. Anh dùng thể hình đứng chân ở vị trí thấp, và với vai trò hộ công anh cho thấy khả năng chọn thời điểm rất tốt. Mùa trước chỉ số DPM phòng ngự của anh là +2,7, đứng ở phân vị thứ 99 của giải. Tỷ lệ rebound phòng ngự 23,2% giúp anh ổn định kết thúc hiệp bóng của đối phương trên bảng kính.
Sức ảnh hưởng này lan ra cả tuyến phòng ngự. Hàng trong có một cột trụ như vậy ngồi giữ, người phòng ngự ngoài sẽ có thêm không gian mạo hiểm. Nghĩa là có thể gây sức ép lớn hơn lên người cầm bóng, mạnh dạn lao vào đường chuyền, và đổi người thường xuyên hơn.
Quy định mới hạn chế ai, lại thả ai
Nhưng trọng điểm thổi phạt về tự do di chuyển vẫn còn đó. Cầu thủ phòng ngự không thể còn như hàng tấn công bóng bầu dục mở đường cho running back, dùng tay khóa cầu thủ không bóng. Tương tự, nếu cầu thủ tấn công lao thẳng vào rổ, người phòng ngự chỉ được kèm với tiếp xúc có hạn, không được hất anh ta khỏi đường đột phá.
Nhìn chung, các quy định tiếp xúc bằng tay này ảnh hưởng không lớn đến Celtics. Mùa trước số lỗi của họ xếp thứ 9 giải. Số lần đưa đối thủ lên vạch ném phạt cũng không nhiều, trung bình 21,2 lần, xếp thứ 4 giải. Ngược lại, có Robinson, chưa kể Neemias Queta, bạn có thể sẽ thấy nhiều hơn những tình huống đọc trận và nhảy vào đường chuyền.
Instagram chính thức của Celtics đăng một đoạn cắt tập luyện. Ở giây thứ 50, có thể thấy Hugo Gonzalez đọc đường chuyền của Paul George, cướp bóng xong rồi dễ dàng lên rổ nhanh. Đó chính là chỗ Boston mùa này có thể đổi rất lớn. Mùa trước, số lần chạm phá bóng của họ xếp thứ 25 giải, trung bình 15,2 lần. Điểm ăn từ mất bóng của đối phương cũng xếp thứ 25, trung bình 15,8 điểm.
Như cựu tác giả blog Celtics Jack Simon chỉ ra, Robinson trung bình đóng góp 5,5 lần chạm phá bóng mỗi 100 hiệp, đứng ở phân vị thứ 96 của giải. Đưa Paul George, người có sải tay xuất sắc, vào nhóm cánh gồm Jayson Tatum (sải tay 6 feet 11 inch), Jordan Walsh (7 feet 3 inch), Ron Harper Jr. (7 feet 1 inch) và Gonzalez (6 feet 11 inch), Celtics có được chiều dài đủ phủ từ biên này sang biên kia.
Từ "uốn mà không gãy" đến chủ động ra tay
Hàng phòng ngự xếp thứ 4 mùa trước của Celtics không dựa vào cướp bóng (thứ 28) hay tạo mất bóng (thứ 29). Chiến lược của họ là uốn mà không gãy: chặn đối thủ ngoài vùng cấm và quanh rổ, buộc đối phương tung rất nhiều cú ném trung bình và cú hai điểm dài. Những nguyên tắc này về đại thể nên được giữ. Nhưng với Mazzulla, người ám ảnh từng chi tiết, việc biến phòng ngự thành tấn công dễ, vắt thêm vài điểm từ chuyển trạng thái, có thể trở thành một hướng trọng điểm bên trong Celtics.
Quy định mới cho tấn công thêm tự do. Celtics dường như định dùng chiều dài và khả năng đọc tình huống của hàng phòng ngự, biến phần tự do ấy thành cơ hội tấn công nhanh của chính mình.